W zaniedbanych zębach, w następstwie nieleczonych ubytków próchnicowych dochodzi do nieodwracalnego zapalenia miazgi zęba lub martwicy miazgi powikłanej zakażeniem (zgorzel miazgi). W tych przypadkach przeprowadzamy leczenie kanałowe.
Na czym polega leczenie kanałowe? (inaczej endodontyczne).
Polega na usunięciu chorobowo zmienionej miazgi z komory i kanałów zęba, mechaniczno-chemicznym opracowaniu kanałów (udrożnienie, poszerzenie, odkażenie i osuszenie) i wypełnieniu ich biozgodnym materiałem, najczęściej gutaperką. Całe leczenie odbywa się pod kontrolą radiologiczną.
Przebieg leczenia kanałowego:
- Otwarcie komory zęba i usunięcie martwej lub żywej miazgi (żywą usuwamy w znieczuleniu miejscowym lub zakładamy opatrunek dewitalizujący – tzw. zatrucie zęba).
- Opracowanie mechaniczno-chemiczne kanału lub kanałów korzeniowych
Na tym etapie następuje całkowite usunięcie miazgi kanałowej z kanału korzeniowego oraz toksyn bakteryjnych z kanalików zębinowych, odkażenie kanałów przy pomocy m. in. związków chloru a następnie ich opracowanie z użyciem narzędzi ręcznych
i maszynowych mające na celu udrożnienie i poszerzenie kanałów czyli przygotowanie do wypełnienia. W tej fazie pomocne stają się nowe technologie stosowane u nas w gabinecie: endometr – do pomiaru długości kanału korzeniowego, mikrosilnik endodontyczny X-SMART Plus do operowania w kanale zębowym, oraz laser do skutecznego odkażania kanału (patrz zakł.technologie-lecz.kanałowe) - Wypełnienie kanałów
Czynność ta ma na celu szczelne zamknięcie światła kanałów na całej ich długości do otworu fizjologicznego, aby uniemożliwić przenikanie bakterii z jamy zęba do tkanek okołowierzchołkowych. Dlatego w przypadku bardzo zainfekowanych kanałów
(np.w zgorzeli miazgi) konieczny jest etap pośredni -wypełnienie kanału czasowym materiałem odkażającym. Przy wypełnianiu kanałów na stałe stosujemy różne techniki i materiały, ale najczęściej stosowanym materiałem,dającym doskonałe efekty lecznicze i widocznym na zdjęciach rtg jest biozgodna gutaperka z uszczelniaczem. Przed przystąpieniem do wypełniania kanałów na stałe dokładnie je osuszamy, natomiast po wypełnieniu konieczna jest kontrola radiologiczna w celu sprawdzenia poprawności wypełnienia. Wykonujemy na miejscu małe zdjęcie zębowe i w przypadku stwierdzonych nieprawidłowości dokonujemy od razu korekty wypełnienia kanałowego. Ten etap kończy właściwe leczenie kanałowe, ale ząb po przeprowadzonym leczeniu korzeni wymaga jeszcze założenia kosmetycznego wypełnienia koronowego lub – częściej – rekonstrukcji tkanek twardych z materiału kompozytowego, kompomerowego itp.
Powikłania
Leczenie kanałowe obarczone jest ryzykiem wystąpienia powikłań, ale ze względu na fakt, iż jest to często jedyna metoda uchronienia zęba przed usunięciem, warto je podjąć.
Powikłania najczęściej występujące w trakcie leczenia to:
- brak możliwości opracowania kanału w całości, ze względu na zmniejszenie jego światła wskutek zwapnienia,
- wystąpienie dolegliwości bólowych i obrzęku,
- złamanie narzędzia w kanale podczas jego opracowywania lub wypełniania,
- przedostanie się materiału wypełniającego poza wierzchołek korzenia.
Późnym powikłaniem jest np. brak zagojenia się zmian okołowierzchołkowych, dlatego w przypadku ich stwierdzenia na zdjęciu rtg przed leczeniem, konieczne jest wykonanie po ok. pół roku zdjęcia kontrolnego.
Koszt leczenia kanałowego zależy od:
- liczby kanałów leczonego zęba (od 1 do 3-4),
- stopnia trudności całej procedury leczniczej (np. zakrzywienie korzeni i kanałów),
- ilości wizyt dodatkowych (np. z leczniczym wypełnieniem czasowym kanału),
- wykorzystanych w leczeniu technologii (np.laser).
Wynik końcowy leczenia
Prawidłowo wyleczony kanałowo ząb pozostaje w jamie ustnej bardzo długo i nie daje żadnych objawów niepożądanych. Ząb nawet z dużymi zmianami okołowierzchołkowymi może mieć korzystne rokowanie. Efekt leczenia w postaci cofających się zmian pod zębem widać już po pół roku od zakończenia leczenia na zdjęciu rentgenowskim.