WSTĘP
Zęby są nieodzownym elementem twarzy i najlepiej gdy są czyste, białe i równe. Piękny, harmonijny uśmiech ukazujący ładne zęby jest marzeniem wielu ludzi. Zdarza się, że w pełnym, nieskrępowanym i szerokim uśmiechu przeszkadzają nieprawidłowo ustawione zęby, co bywa przyczyną gorszej samooceny a także mniejszej atrakcyjności twarzy.
Uśmiechnięta twarz jest najlepszą wizytówką każdego czlowieka. Pierwsze wrażenie jakie wywołujemy na innych ludziach w dużej mierze zależy od naszej uśmiechniętej twarzy. Aby uśmiech był pełny, piękny i szeroki, nasze zęby powinny być lśniące, białe i równe w stopniu akceptowalnym dla nas i dla otoczenia.
Piękny uśmiech jest symbolem urody, zdrowia, dobrego samopoczucia. Dodaje pewności siebie, poprawia samoocenę i wzbudza zaufanie.
CO TO JEST ORTODONCJA?
Ortodoncja to specjalizacja w stomatologii zajmująca się poprawianiem natury w zakresie ustawienia zębów
i wzajemnych kontaktów między nimi.
CZYM ZAJMUJE SIĘ ORTODONCJA?
Na wielu etapach wzrostu i rozwoju człowieka ortodoncja posługuje sie różnymi działaniami i narzędziami ortodontycznymi.
Od wczesnego dzieciństwa, jeszcze w uzębieniu mlecznym możliwe są działania profilaktyczne i zapobiegawcze dotyczące nieprawidłowości w rozwoju i wzroście narządu żucia. Wczesne leczenie ortodontyczne dotyczy okresu wymiany zębów mlecznych na stałe i okresu młodzieńczego z nowo wyrzniętymi zębami stałymi. W tym okresie można stosować aparaty ruchome, ćwiczenia oraz niektóre typy aparatów stałych jak np aparat Nance`a, łuki podniebienne, zderzaki wargowe etc.
Największą grupę pacjentów ortodontycznych stanowią młodociani i dorośli z pełnym uzębieniem stałym u których można stosować cały arsenał stałych aparatów ortodontycznych.
KTO MOŻE BYĆ PACJENTEM ORTODONTYCZNYM?
Już od 4 – 5 roku życia do wieku dojrzałego, każdy człowiek może korzystać z możliwości jakie niesie współczesna ortodoncja. Nie istnieje górna granica wieku dla pacjentów ortodontycznych.
KIEDY NALEŻY ROZPOCZĄĆ LECZENIE ORTODONTYCZNE?
Pierwsza wizyta ortodontyczna pozwalająca na bieżącą ocenę zgryzu powinna odbyć się w wieku ok. 4 lat.
Można wtedy zbadać stan uzębienia pod kątem zagrożeń prowadzących do powstania wad zgryzu czy nieprawidłowości zębowych. Postępowanie zapobiegawcze lub lecznicze jest możliwe wtedy, gdy współpraca z małym pacjentem pozwala na zastosowanie ćwiczeń, prostych aparatów i innych metod leczniczych. Najczęściej jest to wiek 4 – 5 lat, czyli okres pełnego uzębienia mlecznego.
Każdy pacjent i każda wada zgryzu wymaga indywidualnego podejścia i zaplanowania leczenia, konieczna jest więc fachowa ocena specjalisty ortodonty.
NA CZYM POLEGA LECZENIE ORTODONTYCZNE?
Metody i środki jakimi dysponuje współczesna ortodoncja są bardzo różnorodne. Od najprostszych, polegających na ćwiczeniach, stosowaniu prostych aparatów ruchomych po skomplikowane systemy zamków, łuków, wyciągów elastycznych, elementów zewnątrzustnych a nawet implantów tymczasowych.
Najczęściej jednak widzimy pacjentów z naklejonymi na zębach zamkami połączonymi z łukiem przy pomocy różnorodnych, często kolorowych ligatur. Aparaty wywołują przemieszczenia i obroty zębów, zmieniają kształt
i szerokość łuków zębowych oraz wzajemne ich relacje.
CO TO JEST PROFILAKTYKA ORTODONTYCZNA?
W niektórych przypadkach można zapobiec powstaniu wady zgryzu lub wady zębowej ale jest to uzależnione od wczesnej wizyty u lekarza specjalisty ortodonty. Lekarze dentyści nie zawsze są w stanie przewidzieć niebezpieczeństwo powstania wady, często diagnozują ją wtedy, gdy wada jest już dobrze widoczna. Profilaktyka jest więc wczesnym reagowaniem na sygnał, że dalszy wzrost i rozwój narządu żucia może być zaburzony.
Przyczyny mogą być różne – od szkodliwych nawyków jak ogryzanie paznokci czy ssanie kciuka, przez nieprawidłowo wykonywane czynności fizjologiczne jak oddchanie czy połykanie do przeszkód w postaci przetrwałych zębów mlecznych lub nadliczbowych w uzębieniu stałym.
Najczęstszą przyczyną powstania stłoczeń jest przedwczesna utrata zębów mlecznych. Dlatego najlepszą profilaktyką jest dbałość o zdrowe zęby mleczne a jeśli nastąpi ich utrata – zapobiegawcze stosowanie utrzymywaczy przestrzeni.
W przypadku zgryzów krzyżowych w obrębie uzębienia mlecznego odpowiednie zeszlifowanie guzków może poprawić układ zgryzowy i przywrócić prawidłowy wzrost
i rozwój łuków zębowych.